Zwanenburg is een dorp in de gemeente Haarlemmermeer, in de provincie Noord-Holland met (in 2008) 7667 inwoners. Zwanenburg vormt feitelijk één dorp met Halfweg in de gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude. De ringvaart scheidt beide dorpen, die door twee bruggen worden verbonden. Het dorp is in 1913 vernoemd naar het gelijknamige huis in Halfweg dat eertijds dienst deed als gemeenlandshuis van Rijnland (later werd hier de suikerfabriek gevestigd). Zwanenburg kent de volgende wijken: Zwanenburg Zuid, Zwanenburg Noordoost en Zwanenburg West.
Zwanenburg dankt haar bestaan aan de vestiging van landarbeiders na de drooglegging van de Haarlemmermeer. Deze mensen bouwden hun huizen de dijk op de goedkopere gronden. De ontwikkeling van Zwanenburg is niet los te zien van die van Halfweg. In de jaren na de Eerste Wereldoorlog vond er een uitbreiding plaats van het dorp, en in de jaren '60 werd Zwanenburg nog verder uitgebreid.
Zwanenburg ligt onder de aanvliegroute van de Zwanenburgbaan en Polderbaan van Schiphol.
Halfweg is een dorp in de Nederlandse gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude in de provincie Noord-Holland. Hier staat ook het gemeentehuis.
Halfweg ontleent zijn naam aan de ligging halverwege de steden Amsterdam en Haarlem. In 1632 werd de trekvaart tussen deze steden in gebruik genomen. De trekvaart was halverwege onderbroken, waardoor reizigers moesten overstappen. Dit was de basis voor het ontstaan van het dorp. Voordien heette dit gebied Houtrijk en Polanen. Langs de Haarlemmertrekvaart werd een jaagpad aangelegd, later werd dit de Haarlemmerweg, de A200, die het dorp nog steeds doorsnijdt. Van 1904 tot 1957 had de tramlijn Amsterdam – Haarlem – Zandvoort een stopplaats in het dorp. Sinds 1839 ligt Halfweg ook aan de oudste spoorlijn van Nederland (Amsterdam – Haarlem).
Sinds de 1648 staat in Halfweg Huis Swanenburg van het Hoogheemraadschap van Rijnland. Het is ontworpen door Pieter Post. Het dorp Zwanenburg is in 1913 hiernaar vernoemd. In 1862 werd dit gebouw opgenomen in de nieuw opgerichte Suikerfabriek Holland. Het dorpsgezicht wordt nog steeds gedomineerd door de silo's van de in de jaren negentig gesloten fabriek. De silo's zijn inmiddels in gebruik genomen als kantoorruimte. Vergelijkbare plannen voor de andere gebouwen van de suikerfabriek zijn in een vergevorderd stadium.
Ten noorden van Halfweg lag tot 1876 het IJ, sindsdien de IJpolders, waarin opgenomen het vroegere eiland Ruigoord. In Halfweg bevindt zich het museum Stoomgemaal Halfweg. Dit stoomgemaal werd 1877 gebouwd om de afwatering van Rijnland te verbeteren. Als gevolg van de droogmaking van de Haarlemmermeer verminderde de boezemcapaciteit. Een eeuw later, in 1977, werd het stoomgemaal vervangen door het gemaal bij de Amerikahaven. Het oude gemaal is sindsdien museum.
De katholieke Onze-Lieve-Vrouw-Geboortekerk heeft een parabolische dak en toren en is ontworpen door architect Jan Kuyt.
Halfweg grenst aan het dorp Zwanenburg (gemeente Haarlemmermeer). Twee bruggen over de Ringvaart van de Haarlemmermeerpolder verbinden de beide dorpen.
Bron: Wikipedia